ذات‌الریه

«ذات‌الریه» رمانی است که طنز سیاه، موقعیت‌های نامتعارف و دغدغه‌های انسانی را در کنار هم قرار می‌دهد. تولتز در این اثر نیز مانند دیگر نوشته‌هایش، از موقعیت‌های عجیب و گاه مضحک برای نزدیک شدن به مسائل جدی زندگی استفاده می‌کند؛ از تنهایی و روابط خانوادگی گرفته تا بحران هویت، معنای زندگی و تلاش انسان برای پیدا کردن جایگاهی برای خود در جهانی که مدام در حال تغییر است. داستان کتاب حول زندگی راسل ویلسون می‌گذرد؛ مردی که در شرایطی آشفته قرار گرفته و هم‌زمان با مشکلات شخصی، خانوادگی و شغلی دست‌وپنجه نرم می‌کند. از دست دادن شغل، پیچیدگی‌های زندگی زناشویی و رابطه دشوار با والدین، او را در موقعیتی قرار می‌دهد که باید دوباره درباره مسیر زندگی‌اش تصمیم بگیرد. اما جهان داستان خیلی زود از یک بحران خانوادگی معمولی فاصله می‌گیرد. گذشته راسل دوباره به زندگی او بازمی‌گردد و رازها و اتفاقاتی که سال‌ها پیش رخ داده‌اند، در کنار شرایط عجیب زمان حال قرار می‌گیرند. در این میان، مسئله هوش مصنوعی و تغییراتی که فناوری در زندگی انسان ایجاد می‌کند نیز وارد داستان می‌شود و رمان را به پرسش‌هایی درباره آینده، آگاهی و معنای انسان بودن می‌رساند. یکی از جذابیت‌های اصلی ذات‌الریه در همین ترکیب است: داستان از یک سو با مسائل ملموس و آشنای زندگی روزمره سروکار دارد و از سوی دیگر، موقعیت‌هایی غیرعادی و گاه سوررئال را وارد روایت می‌کند. نتیجه، رمانی است که می‌تواند هم سرگرم‌کننده باشد و هم خواننده را به فکر درباره روابط انسانی، تنهایی، خانواده و آینده فناوری وادارد. تولتز برای بیان این موضوعات به جای لحن کاملاً جدی، از طنز و نگاه کنایه‌آمیز استفاده می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود بخش‌هایی از کتاب، در عین تلخی، حال‌وهوایی شوخ و غیرمنتظره داشته باشند. طنز در اینجا صرفاً برای خنداندن نیست؛ بلکه راهی است برای نشان دادن تناقض‌های زندگی و موقعیت‌هایی که انسان در آنها میان جدیت و پوچی گرفتار می‌شود.