شستشوی مغزی (نگاهی نو به تاریخ کنترل ذهن)

به‌مانند سایر مفاهیمی که ابتدا در افواه عمومی جا می‌افتند،‌ سپس و اغلب از طریق مطبوعات به حوزۀ علوم انسانی وارد می‌شوند، مفهوم «شستشوی مغزی» نیز بر طیف گسترده‌ای از مقولات و موضوعاتی دلالت دارد که تنها وجه اشتراک‌شان در ابراز نوعی نگرانی موجه و ناموجه است از وجود و کارکرد نهادهای مختلفی که بر استقلال اندیشۀ ما اثری ویرانگر دارند. شیوۀ مواجهۀ نویسندۀ کتاب با موضوع، ارائه چارچوبی تاریخی است تا، نخست ارزیابی چگونگی و چرایی پیدایش این واژه کلیدی و اصطلاحات مربوط به آن میسر گردد و سپس، زمینه‌ای فراهم شود برای ارزیابی اینکه کاربرد این مفهوم چگونه بر ظرفیت ما در تحلیل جوامع و روان‌های مدرن، بر نقش روانشناسی در زندگی معاصر و بر اندیشۀ ما اثر مثبت و منفی داشته است. با اینهمه مهم‌ترین پرسش‌هایی که کتاب در تلاش برای پاسخ به آنهاست عبارتند از اینکه تا چه اندازه می‌توان عمل شستشوی مغزی بر روی افراد را امری قطعی به‌شمار آورد و همزمان اینکه ما مردم کجا و چگونه می‌توانیم در مقابل آن مقاومت کنیم؟ یعنی تحت چه شرایط و با استفاده از چه سازوکارهایی می‌توانیم همچنان عاملیت فردی خود را حفظ نماییم؟