خاطرات خانه مردگان

دربارۀ این کتاب مبالغه می‌کنند. داستایفسکی را با دانته مقایسه می‌کنند. صحنه‌ای که حمام بخار را وصف می‌کند، بسیار مورد تحسین قرار می‌گیرد. پیکرهای عریان ازریخت‌افتاده‌ای را می‌بینیم که اثر زخم بر خود دارند و تیرگی یک بخار متعفن و مهوع در حال ارتعاش هستند. آن قسمت از صحنه که در آن محکومان شاقه، پای در زنجیر، با کله‌های تراشیده، در برابر دوستانشان نمایش کمدی اجرا می‌کنند، چنان دل‌نشین افتاده که زبانزد شده و مردم برای یکدیگر نقل می‌کنند. نیز صحنه بیمارستان، صحنه ملامت و توبیخ ماژر، منظرۀ عزیمت از تبعیدگاه، همه جلب توجه بسیار کرد. فیودور داستایفسکی در سال 1849 به زندان افتاد و محاکمه شد. ابتدا به اعدام محکوم شد، ولی بعد تزار او را بخشید و در عوض او را به زندان سیبری فرستاد؛ زندانی که در کنار سختی‌های خودش چیزهای دیگری هم داشت. سرما، گرسنگی، بیماری و سفرۀ رنگینی از آدم‌های مختلف که امکان شناخت افراد را برای او فراهم می‌کرد. داستایفسکی هم از این فرصت استفاده کرد و با بهره گرفتن از تجربیات تلخی که در این دوران به دست آورد، رمان خاطرات خانه مردگان را نوشت. راوی این رمان مردی است که به‌خاطر قتل همسرش به ده سال زندان محکوم شده است. داستایفسکی در این کتاب شرایط بد زندان را به تصویر کشیده است. او در این رمان از بی‌رحمی نگهبانانی که از اذیت و آزار زندانیان لذت می‌برند، شرارت زندانیانی که از کشتن کودکان لذت می‌برند و رنج کشیدن انسان‌های نجیب سخن گفته است.