مالیخولیای مقاومت

لسلو کراسناهورکایی نویسندۀ مجار در سال 2015 به‌خاطر «نوآوری و اعتلای سطح داستان‌نویسی جهانی» برندۀ جایزۀ بین‌المللی «من بوکر» شد. او در سال 1989 رمان «مالیخولیای مقاومت» را منتشر کرد که برندۀ جایزۀ بهترین کتاب سال آلمان شد. سوزان سانتاگ، به‌خاطر این رمان، او را «استاد معاصر مجار در آپوکالیپس نگاشتن» توصیف می‌کند که خواننده را به مقایسۀ او با گوگول و ملویل بر می‌انگیزد. در اینجا با هنرمندی جسور روبه‌رو می‌شویم که قراردادها را زایل کرده و کیهان دیگری را باز می‌سازد؛ آنقدر کج‌ومعوج و غریب که هنگام آشنا شدن با آن، دیگر به دشواری می‌توانیم از آن روی گردانیم. قهرمان‌های اصلی او محکوم به غلتیدن در شکست هستند، آدم‌های پالتو پوش یادآور داستان‌های کافکا و داستایوسکی و بکت؛ اما کراسناهورکایی مقلد نیست، نبوغ او برای تبدیل امر متافیزیکی به امر ماتریال و بالعکس، منحصربه‌فرد است. بلا تار، فیلمساز شهیر مجار، «هارمونی‌های ورکمایستر» را با اقتباس از همین رمان می‌سازد؛ چنانچه در رمان می‌خوانیم این فیلم تصویرگر مجارستان درحال فروپاشی و حاکم شدن هیولای سرمایه است که نشانگر شهروندان درماندۀ رمان، از جمله «یانوش» و استاد او «گیورگی» و دیگران، در مواجهه با سیرک تاریک نهنگی غول‌پیکر است که چون استعارۀ یک ویرانی بزرگ وارد شهر می‌شود و کسوفی عظیم زندگی آنان را در بر‌می‌گیرد.