اختلالات عصب‌تحولی در کودکان و نوجوانان (راهنمای ارزیابی تشخیص و درمان)

اختلالات عصب‌تحولی، گروهی از اختلالات دوران کودکی هستند که منشأ آنها به مراحل اولیه رشد مغز در دوره جنینی بازمی‌گردد. علائم این اختلالات معمولاً در سال‌های نخست رشد کودک و اغلب پیش از ورود به مدرسه ظاهر می‌شوند. این اختلالات معمولاً به‌صورت همزمان (همبود) با یکدیگر بروز می‌یابند و با نقایص رشدی همراه هستند که عملکرد فرد در جنبه‌های مختلف زندگی از جمله روابط اجتماعی، تحصیل، اشتغال و فعالیت‌های روزمره را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. اختلالات عصب‌تحولی طیفی گسترده دارند و می‌توانند از مشکلات یادگیری خفیف تا آسیب‌های جدی‌تر در مهارت‌های اجرایی، اجتماعی و هوشی را دربر گیرند. این دسته شامل اختلالاتی مانند ناتوانی هوشی، اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه (ADHD)، اتیسم، اختلالات یادگیری، ارتباطی، حرکتی و... می‌شود. در این اختلالات، روند رشد و تکامل سیستم عصبی به دلایل مختلف – که در بسیاری موارد علت دقیق آنها نامشخص (ایدیوپاتیک) است – از مسیر طبیعی منحرف می‌شود. یکی از چالش‌های مهم در زمینه اختلالات عصب‌تحولی، هم‌پوشانی و سیال بودن مرزهای تشخیصی میان آنهاست. به این معنا که علائمی که معمولاً به یک اختلال نسبت داده می‌شوند، ممکن است با شدت‌ها و اشکال متفاوت در اختلالی دیگر نیز مشاهده شوند. این ویژگی در بسیاری از اختلالات عصب‌تحولی دیده می‌شود و می‌تواند روند تشخیص افتراقی به‌موقع و ارائه مداخلات زودهنگام را با پیچیدگی‌هایی روبرو سازد. کتاب اختلالات عصب‌تحولی در کودکان و نوجوانان با هدف ارائه اطلاعات جامع درباره انواع این اختلالات، روش‌های تشخیص، و راهکارهای درمانی تألیف شده است و می‌تواند مرجعی مفید برای متخصصان، دانشجویان، والدین و علاقه‌مندان به حوزه روان‌شناسی رشد و سلامت روان کودک باشد.