خسیس (نمایش‌نامه)

خسیس از مشهورترین نمایش‌نامه‌های کمدی مولیر، نویسنده نامدار فرانسوی، است. مولیر در هیچ‌ یک از آثار خود تصویری زنده‌تر و جاندارتر و هول‌انگیزتر از هاراپاگون، قهرمان این نمایش‌نامه، نپرداخته است. هاراپاگون پیرمرد رباخوار تنگ چشمی است که پول به ریشه جانش بسته است و حرص زشت و نفرت‌انگیزش خویش و بیگانه نمی‌شناسد و در برابر پول حتی از آبروی خانواده و سعادت فرزند می‌گذرد، تا آنجا که دخترش را به هر رهگذری که جهازی از او نخواهد به زنی میدهد و با اصرار تمام می‌خواهد با معشوقه پسرش ازدواج کند. خسیس تصویر غم‌انگیزی از حرص و آز پایان‌ناپذیر آدمی است که پرده‌ای از شوخی و استهزا بر آن کشیده شده است. مولیر در این نمایش‌نامه، آنچنانکه بعضی پنداشته‌اند، ارجمندی خانواده و قدر و منزلت پدر را به سخریه نمی‌گیرد، بلکه مفاسدی را که به تزلزل بنیان خانواده می‌پیوندد باز می‌نماید و همه مردم، خاصه پدران، را از خست و مال‌دوستی بر حذر می‌دارد.