سبک‌شناسی (نظریه‌ها رویکردها و روش‌ها)

نظریه‌های ادبی در 2 دهۀ اخیر، متن‌های ادبی فارسی را دست‌مایۀ خوانش‌ها و تفسیرهای خویش کرده‌اند. در این خوانش‌ها متن بهانه‌ای است بریا باز تولید ایده‌ها و بازآزمایی مبانی آن نظریه‌ها. متأسفانه در این‌گونه خوانش‌ها نه سرشت متن و تبار آن بازشناخته می‌شود و نه پیوندش با تاریخ و سنت و بافت اجتماعی آن. نقد ادب فارسی در خوانش‌های ذوقی و تفسیرهای آزادانه و تأویلات شخصی شاید کامیاب بوده، ولی در ایفای نقش بنیادین خویش که شناخت ابداع، اصالت سبک و فردیت هنری مؤلف است سخت ناکام مانده، چه رسد به قضاوت و ارزیابی. این ناکامی را بیش از همه مورخ ادبی درمی‌یابد، آن گاه که در انبوده نقد و نظظرها حکم قابل اعتمادی دربارۀ فردیت خلاق و نوآوری‌های مؤلف، تبارشناسی متن، تأثیر و تأثرها و روابط بینامتنی نمی‌یابد. پژوهش‌ها و نقدهای موجود، معیار و قاعده‌ای به دست نمی‌دهد تا بر پایۀ آن بتوان سبک‌های شخصی و عمومی، گونه‌های متن، انواع ادبی و دوره‌های ادبی را شناخت. هدف اصلی از تأیف این کتاب، احیای نقش سبک‌شناسی به مثابه میانجی دانش‌های زبانی و ادبی و پشتوانۀ اصلی نقد روش‌مند است.