تقویت زبان فارسی با ساخت‌واژه‌ها و وامواژه‌های گویشی (طرحی برای مطالعه گویش‌های ایرانی)

«این پژوهش نمونه و مدلی است که می‎تواند بسیاری از زبان‎های بومی ایرانی را به عنوان گنجینه‌های ارزشمند بکاود و ضمن معرفی ساختمان واژگانی و دستگاه واژه‌سازی آن‌ها، ذخیره‎ای برای موقعیت‎های ضروری آینده در اختیار کاربران زبان فارسی، به ویژه شاعران، نویسندگان و پژوهشگران عرصۀ فرهنگ، و به طور ویژه‌تر فرهنگستان زبان و ادب فارسی - که رسالت مهم آن حفظ و حمایت از زبان فارسی است - قرار دهد. ما در این پژوهش به شیوۀ توصیفی و تطبیقی و با استفادۀ دوگانه از دستور زبان سنتی و نظریه‌های رایج زبانشناسی، ساختمان و گونه‌های واژه‌سازی زبان تاتی را که یکی از زبان‎های معاصر ایرانی شاخۀ شمال غربی است، مورد بررسی قرار داده‎ و آن تعداد از ساخت‌واژه‌های این زبان را که قابل استفاده در زبان فارسی نیز می‎باشند، شناسایی و معرفی کرده‎ایم؛ همچنین تعداد بسیار زیادی از واژه‎های موجود در زبان تاتی را که از جهت دارا بودن تناسبات لازم می‎توانند به عنوان وام‌واژه به زبان فارسی راه یابند، معرفی و پیشنهاد داده‎ایم. از سویی دیگر، بسیاری از واژه‌های زبان‎های باستانی که در فارسی امروز فراموش شده‌اند، در گویش‎های ایرانی همچنان پابرجا باقی مانده‌اند. براساس نیاز زبانی جامعۀ هدف یعنی فارسی‌زبانان، می‎توان برخی از این واژه‌ها را احیا و استفاده نمود. در این پژوهش تعدادی از واژه‎های تاتی که ریشه در زبان‌های باستانی دارند و می‌توانند تامین کنندۀ نیازهای زبانی مردم در موقعیت‌های گوناگون باشند، جهت ورود به زبان فارسی پیشنهاد شده‌اند. ارائۀ شاهد مثالِ گویشی فراوان از بزرگان و نام‎آوران ادب معاصر در فصل آخر این کتاب نیز مُهر تاییدی است بر این نظر که می‎توان از گویش‌های گوناگون این سرزمین، به ویژه گویش پربار تاتی برای غنای بیشتر ذخیرۀ واژگانی زبان رسمی کشور بهره برد و بر شهد قند پارسی افزود.»