فلسفه داستایفسکی

شخصیت‌های رمان‌های داستایوفسکی با گذشت زمان از ما دور نمی‌شوند؛ پیر نمی‌شوند؛ به قلمرو اثیری الهگان هنر کوچ نمی‌کنند... آن‌ها در شب‌های بی‌خوابی و تاریک بر در می‌کوبند، به بالینمان می‌آیند و ما را به گفتگوهای پر تشویش می‌کشانند. با هر تپش قلبمان داستایوفسکی به ما می‌گوید:«آری، می‌دانم؛ و بیش از آن هم می‌دانم، و چیزهای دیگری هم جز آن می‌دانم.» او با نگاه خیره نافذ و مرموزش همواره در برابر ما می‌ایستد، این راهنمای هشیار و تیزبین روح ما، و همزمان ما را هدایت می‌کند هم می‌پایدمان.