1395/05/20

آيا بودن در شبكه‌هاي اجتماعي براي فرزندان‌مان ضرر دارد؟

«امان از بچه‌هاي امروزي»

اين جمله را دهه‌هاست از زبان نسل‌هاي قبلي مي‌شنويم. به نظر مي‌رسد اين روزها اين جمله اغلب به استفاده‌ي نوجوانان از شبكه‌هاي اجتماعي بر مي‌گردد. بارها شنيده‌ايم كه بزر‌گ‌ترها معتقدند گپ‌و‌گفت‌هاي امروزي به روابطي مصنوعي تبديل شده‌اند و ديگر نمي‌توان آن‌ها را روابط اجتماعيِ «واقعي» دانست. اما در واقع شواهدي قطعي وجود دارد كه رسانه‌هاي اجتماعي مي‌توانند اثرات مثبتي هم براي نسل جوان داشته باشند.

نتايج يك مطالعه در سال 2014 در خصوص تأثيرات معاشرت‌هاي آنلاين و شبكه‌هاي اجتماعي بر سلامت ذهني جوانان، نشان‌دهنده‌ي دامنه‌ي گوناگوني از پيامدهاي اين ماجرا بود؛ از جمله اين كه اين شبكه‌ها نوجوانان را بيشتر در معرض آسيب و خشونت‌هاي مجازي قرار داده و گاهي اوقات باعث افسردگي و گوشه‌گيري اجتماعي آن‌ها مي‌شوند.

اما پژوهشگران همچنین متوجه شدند كه رسانه‌هاي اجتماعی می‌توانند به افزایش اعتماد به نفس در نوجوانان كمك كنند و درك‌شان را از مجموعه‌‌ي بزرگِ شبكه‌هاي ارتباطيِ اجتماعي، كه مي‌تواند حاميِ آن‌ها باشد، بهبود بخشند. از اين نظر، رسانه‌هاي اجتماعي با فراهم كردن مکاني امن، به آن‌ها كمك مي‌كند تا شخصيت واقعيِ خود را محك بزنند و فرصت‌هايي را در اختيارشان مي‌گذارد تا نكات جزئي زندگي‌ شخصي‌شان را با ديگران به اشتراك بگذارند.

بررسي ديگري كه در سال 2009 انجام گرفت هم به طور مشابه به جوانب مثبت و منفي كاربرد رسانه‌هاي اجتماعي در ميان جوانان دست يافت. در اين مقاله، پژوهشگران دريافتند مطالعات انجام شده در گذشته بيشتر تصاويري منفي از كاربرد رسانه‌هاي اجتماعي ارائه داده بودند. چنين به نظر مي‌رسد كه مطالعات انجام گرفته در دهه‌ي 1990، نشان مي‌دهد اينترنت سبب مي‌شود نوجوانان در سطح رسانه‌هاي اجتماعي روابطي سطحي برقرار كنند؛ روابطي كه در مقايسه با ارتباطات دنياي واقعي از فوايد كمتري برخوردار هستند؛ همچنين اين پژوهش‌ها نشان از اين داشتند كه مدت زماني كه نوجوان براي معاشرت آنلاين با افرادي نسبتاً غريبه صرف مي‌كنند، باعث كاهش ميزان تعهدپذيري او در زمينه‌ي روابط شخصي‌اش مي‌شود. [به اين ترتيب] چنين به نظر مي‌رسيد كه اين عوامل سبب كاهش پيوندهاي اجتماعي و سلامت نوجوانان مي‌شوند.

اما داده‌هاي تازه‌تر چيزي خلاف يافته‌هاي پيشين را آشكار كرد؛ بنا بر اظهار نويسندگان مقاله: «پژوهش‌هاي جديد درباره‌ي اينترنت نشان داده كه روابط اينترنتي نوجوانان بيشتر از آنكه سلامت و روابط اجتماعي آن‌ها را كاهش دهد، آن را افزايش مي‌دهد». علتِ عمده‌ي تفاوت نتايج ديروزي و امروزي اين است كه در سال‌هاي اوليه‌ي دهه‌ي 1990، مردم مجبور بودند در فضاي اينترنت، از تالارهاي گفت‌وگو و مواردي از اين دست استفاده كنند كه به طور معمول، باعث مي‌شد سر و كارشان با غريبه‌ها بيفتد. اما شبكه‌هاي اجتماعي جديد و نوظهور نوجوانان را تشويق مي‌كند كه در فضاهاي مجازي با دوستان واقعي‌شان در ارتباط باشند. در واقع بررسي‌ها نشان مي‌دهد بيش از 80 درصد نوجوانان، از اين فناوري‌ها عمدتاً براي ارتباط و گفت‌و‌گو با دوستان كنوني خود استفاده مي‌كنند.

تحقيقات بسيار نشان مي‌دهد اگر ما به لحاظ اجتماعي با كساني كه دوستشان داريم تعامل داشته باشيم، ميزان سلامت و رضايت‌مان افزايش مي‌يابد. در واقع، مطالعات نشان مي‌دهند كه اثرات مثبتِ شبكه‌هاي اجتماعي بيشتر در نوجواناني مشاهده مي‌شود كه از اينترنت براي حفظ روابط با دوستان فعلي‌شان استفاده مي‌كنند، نه كساني كه آن را عمدتاً براي آشنا شدن با افراد تازه يا تعامل با غريبه‌ها به كار مي‌برند.

در روابط اينترنتي، نوجوان احوال شخصي خود را با دوستانش به اشتراك مي‌گذارد كه چنين كاري سبب نزديكي بيشتر دوستان با هم و افزودن بر كيفيت دوستي‌هايشان خواهد شد. همچنين، پژوهشگران دريافتند اثرات مثبت اين معاشرت‌هاي اينترنتي براي پسران نوجوان بيشتر است زيرا –نسبت به دختران- معمولا به اشتراك گذاشتن آنچه در درون‌شان مي‌گذرد برايشان سخت‌تر است.

در نتيجه، شبكه‌هاي اجتماعي- مانند هر چيز ديگر- مي‌توانند بر سلامت ذهني ما، هم اثر مثبت داشته باشند و هم اثر منفي. بهره بردن از اينترنت به منظور حفظ و تقويت رابطه‌ها، مي‌تواند سبب افزايش سلامت و شادابي نوجوان شود. اما بسيار مهم است كه والدين مراقب باشند كه نوجوان‌شان گوشه‌گير، افسرده، يا قرباني فضاي مجازي نشود.

ترجمه از:
psychologytoday.com

ثبت نظر

نظرات (3)
مهمان 1395/05/25 15:38:40
در زمان فعلی، با توجه به وسعت و شدت نفوذ شبکه‌های اجتماعی، معقول نیست (بهتر است بگوییم امکانپذیر نیست!) که راه آن را سد و ورود به آن را به کل ممنوع کنیم. شاید بهتر این باشد که خطرات ورود به این حریم (دنیای مجازی) را به آنها آموزش دهیم.<br /><br />با تشکر از مطلب خوبتان<br />موفق باشید
مهمان 1395/05/25 15:44:9
حیف از وقت ارزشمند نباشد که صرف این مسائل بشود. حد اقل باید هدفمند و برنامه ریزی شده عمل کرد. به این معنی که مدت زمان مشخصی به گشت و گذار در شبکه‌های اجتماعی بگذرد. اما! تمام وقت با ارزش ما به درگیر بودن در شبکه‌های اجتماعی بگذرد، عاقلانه و صحیح به نظر نمی‌رسد.
مهمان 1395/05/26 23:46:50
فکر مب کنم با توجه به اینکه مضرات این شبکه بیشتر از محسنات آن است بهتر است خانواده ها به عنوان مسول این شرایط برنامه ریزی صحیحی برای تفریحات مخصوص جوانان ایجاد کرده بتوانند از این سیل جلوگیری کنند.